എന്തുകൊണ്ട് ചില രാജ്യങ്ങളിൽ ജനസംഖ്യ കുറയുന്നു? മറ്റുചില രാജ്യങ്ങളിൽ ഇപ്പോഴും കൂടുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്? ലോക ജനസംഖ്യാ മാറ്റങ്ങളുടെ ശാസ്ത്രവും ചൈന, യൂറോപ്പ്, ആഫ്രിക്ക എന്നിവയുടെ വ്യത്യസ്ത യാഥാർഥ്യങ്ങളും
ലോക ജനസംഖ്യ ഇപ്പോഴും വർധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണെങ്കിലും ആ വളർച്ചയുടെ വേഗം കഴിഞ്ഞ ഏതാനും ദശകങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് ഗണ്യമായി കുറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ എല്ലാ രാജ്യങ്ങളിലും ഒരേ രീതിയിലുള്ള മാറ്റമല്ല നടക്കുന്നത്. ഇന്ത്യ, നൈജീരിയ, എത്യോപ്യ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിൽ ജനസംഖ്യ ഇപ്പോഴും വർധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ ചൈന, ജപ്പാൻ, ദക്ഷിണ കൊറിയ, ജർമ്മനി, ഇറ്റലി തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിൽ ജനസംഖ്യ ചുരുങ്ങുകയാണ്. ഈ വ്യത്യാസത്തിന് പിന്നിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നത് ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രത്തിലെ ചില അടിസ്ഥാന ഘടകങ്ങളാണ്.
ലോക ജനസംഖ്യയെ മാറ്റിമറിക്കുന്ന മൂന്ന് പ്രധാന ഘടകങ്ങൾ
ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ World Population Prospects പഠനങ്ങൾ പ്രകാരം ഇന്ന് ലോക ജനസംഖ്യയിലെ മാറ്റങ്ങൾക്ക് പിന്നിൽ പ്രധാനമായും മൂന്ന് ഘടകങ്ങളാണുള്ളത്.
1. ജനനനിരക്കിലെ തുടർച്ചയായ ഇടിവ്
ലോകത്തിലെ ഭൂരിഭാഗം രാജ്യങ്ങളിലും സ്ത്രീകൾ ജീവിതകാലത്ത് പ്രസവിക്കുന്ന കുട്ടികളുടെ ശരാശരി എണ്ണം (Total Fertility Rate) കഴിഞ്ഞ അൻപത് വർഷത്തിനിടെ വലിയ തോതിൽ കുറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
1960-കളിൽ ലോക ശരാശരി ഫെർട്ടിലിറ്റി നിരക്ക് അഞ്ച് കുട്ടികൾക്ക് മുകളിലായിരുന്നെങ്കിൽ ഇന്ന് അത് ഏകദേശം 2.2-ലാണ്.
ഇതിന് പ്രധാന കാരണങ്ങൾ:
- സ്ത്രീകളുടെ വിദ്യാഭ്യാസനില ഉയർന്നത്
- തൊഴിൽരംഗത്തെ സ്ത്രീകളുടെ പങ്കാളിത്തം വർധിച്ചത്
- നഗരവൽക്കരണം
- കുടുംബാസൂത്രണ സേവനങ്ങളുടെ ലഭ്യത
- കുട്ടികളെ വളർത്തുന്നതിനുള്ള ചെലവ് വർധിച്ചത്
- വൈകിയുള്ള വിവാഹം
- ജീവിതശൈലിയിലെ മാറ്റങ്ങൾ
ജനനനിരക്ക് കുറയുന്നത് ജനസംഖ്യാ വളർച്ചയെ ആദ്യം മന്ദഗതിയിലാക്കുകയും പിന്നീട് ജനസംഖ്യാ ചുരുക്കത്തിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
2. ആയുർദൈർഘ്യം വർധിക്കുന്നത്
മികച്ച ആരോഗ്യസംരക്ഷണ സംവിധാനങ്ങൾ, ശുദ്ധജലം, പോഷകാഹാരം, വാക്സിനേഷൻ, രോഗനിയന്ത്രണം എന്നിവയുടെ ഫലമായി ലോകമെമ്പാടും ശരാശരി ആയുസ്സ് വർധിച്ചു.
ഇതിന്റെ ഫലമായി:
- പ്രായമായവരുടെ എണ്ണം വർധിക്കുന്നു.
- മരണനിരക്ക് കുറയുന്നു.
- ആരോഗ്യരംഗത്തെ ചെലവ് ഉയരുന്നു.
- പെൻഷൻ സംവിധാനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ സാമ്പത്തിക സമ്മർദ്ദം അനുഭവപ്പെടുന്നു.
ഇന്ന് വികസിത രാജ്യങ്ങളുടെ ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളികളിലൊന്നാണിത്.
3. ജനസംഖ്യാ സംക്രമണം (Demographic Transition)
ഒരു സമൂഹം സാമ്പത്തികമായും സാമൂഹികമായും വികസിക്കുമ്പോൾ ജനസംഖ്യയിലും സ്വാഭാവികമായ മാറ്റം സംഭവിക്കുന്നു. ഇതാണ് Demographic Transition.
ഇതിന് സാധാരണയായി നാല് ഘട്ടങ്ങളുണ്ട്.

ഇപ്പോൾ ആഫ്രിക്കയിലെ പല രാജ്യങ്ങളും രണ്ടാം ഘട്ടത്തിലാണ്. ഇന്ത്യ മൂന്നാം ഘട്ടത്തിലേക്കാണ് നീങ്ങുന്നത്. യൂറോപ്പും ജപ്പാനും നാലാം ഘട്ടത്തിൽ എത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ചൈന: ജനസംഖ്യാ ശക്തിയിൽ നിന്ന് ജനസംഖ്യാ പ്രതിസന്ധിയിലേക്ക്
ഒരുകാലത്ത് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ജനസംഖ്യയുള്ള രാജ്യമായിരുന്ന ചൈന ഇന്ന് നേരിടുന്നത് ജനസംഖ്യാ ചുരുക്കത്തിന്റെ വെല്ലുവിളിയാണ്.
ഒറ്റക്കുട്ടി നയത്തിന്റെ ദീർഘകാല പ്രത്യാഘാതം
1979-ൽ ജനസംഖ്യാ വർധന നിയന്ത്രിക്കാൻ ചൈന “One Child Policy” നടപ്പാക്കി.
ഈ നയം മൂലം:
- കോടിക്കണക്കിന് ജനനങ്ങൾ ഒഴിവായി.
- ജനനനിരക്ക് കുത്തനെ കുറഞ്ഞു.
- തൊഴിലാളികളുടെ എണ്ണം കുറയാൻ തുടങ്ങി.
- പ്രായമായവരുടെ വിഹിതം വർധിച്ചു.
- ജനസംഖ്യ സ്വാഭാവികമായി കുറയുന്ന ഘട്ടത്തിലെത്തി.
2016-ൽ രണ്ട് കുട്ടികൾക്കും പിന്നീട് മൂന്ന് കുട്ടികൾക്കും അനുമതി നൽകിയെങ്കിലും ജനനനിരക്ക് പഴയ നിലയിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തിയില്ല.
ജീവിതച്ചെലവിന്റെ ആഘാതം
ചൈനയിലെ വലിയ നഗരങ്ങളിൽ കുട്ടികളെ വളർത്തുന്നത് വളരെ ചെലവേറിയ കാര്യമാണ്.
കുടുംബങ്ങളെ ബാധിക്കുന്ന പ്രധാന ചെലവുകൾ:
- വീട്
- സ്വകാര്യ വിദ്യാഭ്യാസം
- ആരോഗ്യസംരക്ഷണം
- ശിശുപരിപാലനം
ഇതോടെ നിരവധി കുടുംബങ്ങൾ ഒരു കുട്ടിയിൽ ഒതുങ്ങുകയോ കുട്ടികളില്ലാത്ത ജീവിതം തിരഞ്ഞെടുക്കുകയോ ചെയ്യുന്നു.
സാമൂഹിക മാറ്റങ്ങളും ജനനനിരക്കും
സ്ത്രീകളുടെ ഉയർന്ന വിദ്യാഭ്യാസം, തൊഴിൽജീവിതത്തിന് നൽകുന്ന പ്രാധാന്യം, വൈകിയുള്ള വിവാഹം, വിവാഹം കഴിക്കാത്തവരുടെ എണ്ണം വർധിക്കുന്നത് തുടങ്ങിയ സാമൂഹിക മാറ്റങ്ങളും ജനനനിരക്ക് കുറയാൻ കാരണമായി.
ഫലമായി ലോകത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ ജനസംഖ്യയുള്ള രാജ്യമായി ചൈന മാറിയിരിക്കുകയാണ്.
യൂറോപ്പ്: വാർധക്യത്തിന്റെ ഭൂഖണ്ഡം
ഇന്ന് യൂറോപ്പിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ജനസംഖ്യാ വെല്ലുവിളി ജനസംഖ്യ കുറയുന്നതല്ല; പ്രായമായവരുടെ എണ്ണം അതിവേഗം വർധിക്കുന്നതാണ്.
ജനസംഖ്യ നിലനിർത്താൻ വേണ്ടത് 2.1
ഒരു രാജ്യത്ത് ജനസംഖ്യ സ്ഥിരമായി നിലനിർത്താൻ ഒരു സ്ത്രീ ശരാശരി 2.1 കുട്ടികൾ പ്രസവിക്കണം.
എന്നാൽ യൂറോപ്പിലെ ശരാശരി ഫെർട്ടിലിറ്റി നിരക്ക് ഏകദേശം 1.4 മാത്രമാണ്.
അതിനർഥം ഓരോ പുതിയ തലമുറയും മുൻ തലമുറയേക്കാൾ ചെറുതാകുന്നു എന്നതാണ്.
ഇതിന്റെ സാമ്പത്തിക പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ
യൂറോപ്പിലെ പല രാജ്യങ്ങളും നേരിടുന്ന പ്രധാന വെല്ലുവിളികൾ:
- തൊഴിൽപ്രായത്തിലുള്ള ജനങ്ങളുടെ കുറവ്
- നികുതി അടയ്ക്കുന്നവരുടെ എണ്ണം കുറയൽ
- പെൻഷൻ ചെലവ് വർധിക്കൽ
- ആരോഗ്യസംരക്ഷണച്ചെലവ് ഉയരൽ
- വ്യവസായ മേഖലയിൽ തൊഴിലാളികളുടെ ക്ഷാമം
ഇത് ദീർഘകാല സാമ്പത്തിക വളർച്ചയെ ബാധിക്കുന്ന ഘടകമായി മാറുകയാണ്.
കുടിയേറ്റം യൂറോപ്പിന് എത്ര പ്രധാനമാണ്?
ഇന്ന് യൂറോപ്പിലെ ചില രാജ്യങ്ങളിൽ ജനസംഖ്യ നിലനിർത്താൻ പ്രധാന ആശ്രയം കുടിയേറ്റമാണ്.
ഏഷ്യ, ആഫ്രിക്ക, മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള കുടിയേറ്റം ഇല്ലായിരുന്നെങ്കിൽ യൂറോപ്പിലെ ജനസംഖ്യാ ഇടിവ് കൂടുതൽ രൂക്ഷമാകുമെന്നാണ് പഠനങ്ങൾ വിലയിരുത്തുന്നത്.
എന്നാൽ കുടിയേറ്റം സാമൂഹികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ പുതിയ ചർച്ചകൾക്കും കാരണമാകുന്നുണ്ട്.
ജപ്പാനും ദക്ഷിണ കൊറിയയും
ലോകത്ത് ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ജനനനിരക്കുള്ള രാജ്യങ്ങളിലൊന്നാണ് ദക്ഷിണ കൊറിയ.
ജപ്പാനും വർഷങ്ങളായി ജനസംഖ്യാ ചുരുക്കം നേരിടുകയാണ്.
ഈ രാജ്യങ്ങളിൽ:
- വിവാഹനിരക്ക് കുറയുന്നു.
- വൈകിയുള്ള വിവാഹം സാധാരണയായി മാറിയിരിക്കുന്നു.
- കുട്ടികളെ വളർത്താനുള്ള ചെലവ് ഉയർന്നിരിക്കുന്നു.
- തൊഴിൽ സമ്മർദ്ദം കുടുംബജീവിതത്തെ ബാധിക്കുന്നു.
ആഫ്രിക്ക: ലോക ജനസംഖ്യയുടെ അടുത്ത കേന്ദ്രം
ലോക ജനസംഖ്യയുടെ ഭാവി ഏറ്റവും കൂടുതൽ സ്വാധീനിക്കുക ആഫ്രിക്കയാണെന്നാണ് യു.എൻ. വിലയിരുത്തൽ.
നൈജീരിയ, എത്യോപ്യ, ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് കോൺഗോ, ടാൻസാനിയ, ഉഗാണ്ട, അങ്കോള തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിൽ ജനനനിരക്ക് ഇപ്പോഴും ഉയർന്ന നിലയിലാണ്.
ഇവിടങ്ങളിൽ:
- യുവജനങ്ങളുടെ വിഹിതം വളരെ കൂടുതലാണ്.
- ജനസംഖ്യ വേഗത്തിൽ വർധിക്കുന്നു.
- വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം, തൊഴിൽ, അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവയിൽ വൻ നിക്ഷേപം ആവശ്യമാണ്.
അടുത്ത ഏതാനും ദശകങ്ങളിൽ ലോക ജനസംഖ്യാ വർധനയുടെ വലിയ പങ്കും ആഫ്രിക്കയിൽ നിന്നായിരിക്കുമെന്നാണ് യു.എൻ. പ്രവചിക്കുന്നത്.
രണ്ട് വ്യത്യസ്ത ലോകങ്ങൾ
ഇന്ന് ലോകം ജനസംഖ്യയുടെ കാര്യത്തിൽ രണ്ട് വ്യക്തമായ യാഥാർഥ്യങ്ങളാണ് കാണുന്നത്.
ഒന്നാമത്തെ ലോകം
- ഇന്ത്യ
- നൈജീരിയ
- എത്യോപ്യ
- കോൺഗോ
ഇവിടങ്ങളിലെ പ്രധാന വെല്ലുവിളി യുവജനങ്ങൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസവും തൊഴിലും ഉറപ്പാക്കുക എന്നതാണ്.
രണ്ടാമത്തെ ലോകം
- ചൈന
- ജപ്പാൻ
- ജർമ്മനി
- ഇറ്റലി
- ദക്ഷിണ കൊറിയ
ഇവിടങ്ങളിലെ പ്രധാന വെല്ലുവിളി തൊഴിലാളികളുടെ കുറവും വാർധക്യവും മൂലമുള്ള സാമ്പത്തിക സമ്മർദ്ദവുമാണ്.
ജനസംഖ്യ കൂടുന്നതും കുറയുന്നതും ഒരുപോലെ രാജ്യങ്ങളുടെ വികസനത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്നുവെന്നതാണ് ഇന്നത്തെ ലോകം നൽകുന്ന പ്രധാന പാഠം. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ജനസംഖ്യാ നയങ്ങൾ ഓരോ രാജ്യവും സ്വന്തം സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക സാഹചര്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ചാണ് രൂപപ്പെടുത്തുന്നത്.
അടുത്ത ഭാഗം 3-ൽ ഇന്ത്യയുടെ ജനസംഖ്യാ ചിത്രം, കേരളത്തിന്റെ പ്രത്യേക ജനസംഖ്യാ മാതൃക, ജനസംഖ്യയെക്കുറിച്ചുള്ള 20-ലധികം പ്രധാന കണക്കുകൾ, 2050-ഉം 2100-ഉം സംബന്ധിച്ച യു.എൻ. പ്രവചനങ്ങൾ, കൂടാതെ “ലോക ജനസംഖ്യാ ദിനം നൽകുന്ന സന്ദേശം” എന്ന സമഗ്ര സമാപനവും