ഒരു യുദ്ധത്തിന്റെ വിജയം യുദ്ധഭൂമിയിലെ നാശനഷ്ടങ്ങൾകൊണ്ടല്ല അളക്കപ്പെടുന്നത്. യുദ്ധം തുടങ്ങുമ്പോൾ പ്രഖ്യാപിച്ച രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യങ്ങൾ എത്രത്തോളം നേടിയെടുത്തു എന്നതാണ് യഥാർഥ അളവുകോൽ. ഇറാനെതിരായ സൈനിക നടപടിയുടെ തുടക്കത്തിൽ ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് മുന്നോട്ടുവെച്ച ലക്ഷ്യങ്ങൾ അത്യന്തം വ്യക്തമായിരുന്നു. എന്നാൽ യുദ്ധാനന്തര ധാരണാപത്രത്തിലും ചർച്ചകളിലും എത്തുമ്പോൾ ആ ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും അപ്രത്യക്ഷമായതായി കാണാം. ഫലമായി, സൈനിക വിജയവാദങ്ങൾക്കിടയിലും രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യങ്ങൾ എത്രത്തോളം സാക്ഷാത്കരിക്കപ്പെട്ടുവെന്ന ചോദ്യം ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നു.

ലക്ഷ്യം ഒന്ന്: ഇറാനിലെ ഭരണകൂടത്തെ തകർക്കുക
ഫലം: വ്യക്തമായ പരാജയം

യുദ്ധം പുരോഗമിക്കുന്നതിനിടെ ട്രംപും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുയായികളും ഇറാനിലെ മതാധിഷ്ഠിത ഭരണകൂടം ദുർബലമാകുമെന്നും ഒടുവിൽ ഭരണമാറ്റത്തിലേക്ക് സാഹചര്യം നീങ്ങുമെന്നും പ്രതീക്ഷ പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ സംഭവിച്ചത് നേരെ മറിച്ചായിരുന്നു. ഭരണകൂടം നിലനിന്നു. മാത്രമല്ല, ദേശീയ സുരക്ഷയുടെ പേരിൽ കടുത്ത നിലപാടുള്ള വിഭാഗങ്ങൾ കൂടുതൽ ശക്തരാവുകയും ചെയ്തു. യുദ്ധം സർക്കാരിനെ തകർക്കുന്നതിന് പകരം ഭരണകൂടത്തെ ആഭ്യന്തരമായി കൂടുതൽ ഏകോപിപ്പിച്ചുവെന്നാണ് പല നിരീക്ഷകരുടെയും വിലയിരുത്തൽ.

ലക്ഷ്യം രണ്ട്: ആണവ അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ പൂർണമായി തകർക്കുക
ഫലം: ഭാവി ചർച്ചകൾക്ക് മാറ്റിവെച്ചു

യുദ്ധത്തിന്റെ മുഖ്യ ന്യായീകരണം ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതിയായിരുന്നു. “ഇറാന് ഒരിക്കലും ആണവായുധം ലഭിക്കില്ല” എന്ന മുദ്രാവാക്യം തന്നെയായിരുന്നു ട്രംപിന്റെ പ്രചാരണത്തിന്റെ കേന്ദ്രം. എന്നാൽ യുദ്ധാനന്തര ധാരണാപത്രത്തിൽ ആണവ കേന്ദ്രങ്ങൾ പൂർണമായി ഇല്ലാതാക്കണമെന്ന വ്യവസ്ഥയില്ല. പകരം 60 ദിവസത്തെ ഇടവേളയും ഭാവി ചർച്ചകളും മാത്രമാണ് ഉണ്ടായത്. അതായത് പ്രശ്നം പരിഹരിക്കപ്പെട്ടില്ല, മറിച്ച് പിന്നീട് ചർച്ച ചെയ്യാനുള്ള വിഷയമായി മാറ്റിവെക്കപ്പെട്ടു.

ലക്ഷ്യം മൂന്ന്: ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈൽ വ്യവസായം തകർക്കുക
ഫലം: ചർച്ചകളിൽ നിന്ന് തന്നെ അപ്രത്യക്ഷമായി

യുദ്ധത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ഇറാന്റെ മിസൈൽ ശേഷി അമേരിക്കയ്ക്കും ഇസ്രായേലിനും ഏറ്റവും വലിയ ഭീഷണിയാണെന്ന് ട്രംപ് ആവർത്തിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ അന്തിമ ധാരണാപത്രത്തിലെത്തുമ്പോൾ മിസൈൽ വ്യവസായത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങൾ പോലും ഇല്ലാതായി. ചില മിസൈൽ സംഭരണികൾ നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടാകാം, എന്നാൽ വ്യവസായത്തെ തകർക്കുക എന്ന രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യം യാതൊരു രേഖയിലും പ്രതിഫലിച്ചില്ല.

ലക്ഷ്യം നാല്: പ്രോക്സി സായുധസംഘങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക അടിത്തറ ഇല്ലാതാക്കുക
ഫലം: വിഷയമേ ചർച്ചയിൽ ഇല്ല

ഹിസ്ബുള്ള, ഹൂതികൾ, വിവിധ ഷിയ സായുധസംഘങ്ങൾ എന്നിവയെ ദുർബലപ്പെടുത്തുക എന്നത് അമേരിക്കയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു. എന്നാൽ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിച്ച ധാരണയിൽ ഈ വിഷയത്തിന് പ്രാധാന്യമൊന്നും ലഭിച്ചില്ല. പ്രോക്സി ശൃംഖലകൾ പൂർണമായും അവസാനിച്ചിട്ടില്ലെന്നും അവ ഇപ്പോഴും മേഖലയിലെ രാഷ്ട്രീയ യാഥാർഥ്യത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്നും കാണാം.

ലക്ഷ്യം അഞ്ച്: ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തുറക്കുക
ഫലം: ഭാഗിക വിജയം

ഈ പട്ടികയിൽ ട്രംപ് നേട്ടം അവകാശപ്പെടാൻ കഴിയുന്ന ഏക മേഖലയാണിത്. ആഗോള എണ്ണവ്യാപാരത്തിന്റെ പ്രധാന കവാടമായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും തുറക്കപ്പെട്ടു. എന്നാൽ അതും അമേരിക്കയുടെ ഏകപക്ഷീയ വിജയമല്ല. കടലിടുക്കിലെ നിയന്ത്രണത്തിലും സമുദ്രഗതാഗത മേൽനോട്ടത്തിലും കൂടുതൽ അധികാരം ഇറാൻ ആവശ്യപ്പെടുകയും ചില വിഷയങ്ങളിൽ അംഗീകാരം നേടുകയും ചെയ്തുവെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

യുദ്ധം അവസാനിച്ചപ്പോൾ ശേഷിച്ചത് എന്ത്?

യുദ്ധത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ അവതരിപ്പിച്ച ലക്ഷ്യങ്ങൾ നോക്കുമ്പോൾ ഇറാന്റെ സൈനിക ശേഷിയും ആണവ പദ്ധതിയും പ്രാദേശിക സ്വാധീനവും ഭരണകൂടവും ഒരുമിച്ച് മാറ്റിമറിക്കാനുള്ള അതിമോഹപരമായ പദ്ധതിയായിരുന്നു മുന്നിലുണ്ടായിരുന്നത്. എന്നാൽ യുദ്ധാനന്തര യാഥാർഥ്യത്തിൽ ഭരണകൂടം നിലനിൽക്കുന്നു, ആണവ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല, മിസൈൽ പദ്ധതി അവസാനിച്ചിട്ടില്ല, പ്രോക്സി ശൃംഖലകൾ തുടരുന്നു. യഥാർഥ മാറ്റം സംഭവിച്ചത് ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ കപ്പൽഗതാഗതത്തിലാണ്.

ട്രംപ് പ്രഖ്യാപിച്ച അഞ്ച് പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ നാലെണ്ണവും കൈവരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല

രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിലയിരുത്തുകയാണെങ്കിൽ ട്രംപ് പ്രഖ്യാപിച്ച അഞ്ച് പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ നാലെണ്ണവും കൈവരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. ഒന്നിൽ മാത്രമാണ് ഭാഗിക വിജയം ഉണ്ടായത്. അതിനാൽ സൈനിക ആക്രമണങ്ങൾ വലിയ നാശനഷ്ടങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചെങ്കിലും, യുദ്ധത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ പ്രഖ്യാപിച്ച തന്ത്രപരവും രാഷ്ട്രീയവുമായ ലക്ഷ്യങ്ങൾ യാഥാർഥ്യത്തിൽ സാക്ഷാത്കരിക്കപ്പെടാതെ പോയെന്ന നിഗമനത്തിലേക്കാണ് നിലവിലെ സംഭവവികാസങ്ങൾ വിരൽചൂണ്ടുന്നത്.