ബംഗ്ലാദേശ് ചൈനയിൽ നിന്ന് 24 ജെ-10സി ഇ യുദ്ധവിമാനങ്ങൾ വാങ്ങാൻ ഒരുങ്ങുന്നതായുള്ള റിപ്പോർട്ടുകൾ ദക്ഷിണേഷ്യയിലെ തന്ത്രപര ചർച്ചകൾക്ക് പുതിയ വഴിത്തിരിവായിരിക്കുകയാണ്. ബംഗ്ലാദേശ് പ്രധാനമന്ത്രി താരിഖ് റഹ്മാന്റെ ചൈന സന്ദർശനത്തിനിടെ ഈ വിഷയത്തിൽ പുരോഗതിയുണ്ടാകുമെന്നാണ് സൂചന. തീസ്ത പദ്ധതി, അടിസ്ഥാനസൗകര്യ വികസനം, നിക്ഷേപം, പ്രതിരോധ സഹകരണം എന്നിവയും സന്ദർശനത്തിലെ പ്രധാന ചർച്ചാ വിഷയങ്ങളാണ്.
ബംഗ്ലാദേശ് വ്യോമസേനയ്ക്ക് ആധുനിക യുദ്ധശേഷി നൽകുന്ന ജെ-10സി ഇ
ജെ-10സി ഇ ചൈനയുടെ ഏറ്റവും ആധുനികമായ നാലാം തലമുറ മൾട്ടിറോൾ യുദ്ധവിമാനങ്ങളിലൊന്നാണ്. അത്യാധുനിക റഡാർ സംവിധാനങ്ങൾ, ദീർഘദൂര മിസൈലുകൾ, വായു-വായു യുദ്ധശേഷി, നെറ്റ്വർക്ക് അധിഷ്ഠിത യുദ്ധസാങ്കേതികവിദ്യ എന്നിവ ഇതിന്റെ പ്രധാന സവിശേഷതകളാണ്. നിലവിൽ പഴയ യുദ്ധവിമാനങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്ന ബംഗ്ലാദേശ് വ്യോമസേനയ്ക്ക് ഇത് വലിയ ശേഷിവർധനയായിരിക്കും.
യുദ്ധവിമാനങ്ങൾക്കപ്പുറം പ്രതിരോധ-സാമ്പത്തിക പങ്കാളിത്തം ശക്തമാകുന്നു
കഴിഞ്ഞ ഏതാനും വർഷങ്ങളായി ചൈന ബംഗ്ലാദേശിന്റെ പ്രധാന പ്രതിരോധ വിതരണക്കാരനാണ്. യുദ്ധക്കപ്പലുകൾ, അന്തർവാഹിനികൾ, മിസൈൽ സംവിധാനങ്ങൾ, പരിശീലന ഉപകരണങ്ങൾ തുടങ്ങി നിരവധി മേഖലകളിൽ ചൈനീസ് സാന്നിധ്യം വർധിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇപ്പോൾ ജെ-10സി ഇ വിമാനങ്ങൾ കൂടി എത്തുകയാണെങ്കിൽ പ്രതിരോധ സഹകരണം കൂടുതൽ ആഴത്തിലാകും. തീസ്ത പദ്ധതി, തുറമുഖ വികസനം, അടിസ്ഥാനസൗകര്യ നിക്ഷേപം, പ്രതിരോധ കരാറുകൾ എന്നിവ ഒരേസമയം ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്നത് ഈ ബന്ധത്തിന്റെ വ്യാപ്തി വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ഇന്ത്യയുടെ കിഴക്കൻ അതിർത്തിക്ക് സമീപം വർധിക്കുന്ന ചൈനീസ് സ്വാധീനം
ഇന്ത്യയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം പ്രധാന ആശങ്ക ബംഗ്ലാദേശിന്റെ യുദ്ധവിമാന ശേഷി വർധിക്കുന്നതല്ല. മറിച്ച് ബംഗ്ലാദേശിൽ ചൈനയുടെ രാഷ്ട്രീയ, സാമ്പത്തിക, സൈനിക സ്വാധീനം ഒരേസമയം വർധിക്കുന്നതാണ്. ഇന്ത്യയുടെ കിഴക്കൻ അതിർത്തിയോട് ചേർന്ന രാജ്യമായ ബംഗ്ലാദേശിൽ ചൈനയുടെ സാന്നിധ്യം ശക്തമാകുന്നത് ന്യൂഡൽഹി സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിക്കുന്ന വിഷയമാണ്. സിലിഗുരി ഇടനാഴിയും വടക്കുകിഴക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ സുരക്ഷയും ഈ സാഹചര്യത്തിൽ കൂടുതൽ പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു.
ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിലെ സുരക്ഷാ സമവാക്യത്തിൽ പുതിയ ഘടകം
24 ജെ-10സി ഇ വിമാനങ്ങൾ ലഭിച്ചാൽ ബംഗ്ലാദേശ് വ്യോമസേനയുടെ ആക്രമണ-പ്രതിരോധ ശേഷി ഗണ്യമായി മെച്ചപ്പെടും. ഇത് ഇന്ത്യയുടെ സൈനിക ആധിപത്യത്തെ നേരിട്ട് വെല്ലുവിളിക്കുന്ന സാഹചര്യമല്ലെങ്കിലും, ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ മേഖലയിലെ സുരക്ഷാ കണക്കുകൂട്ടലുകളിൽ പുതിയ ഘടകമായി മാറും. ഇന്ത്യ, ബംഗ്ലാദേശ്, മ്യാൻമർ, ചൈന എന്നീ രാജ്യങ്ങളുടെ താൽപര്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സമവാക്യങ്ങളിലും ഇത് പ്രതിഫലിച്ചേക്കാം.
തീസ്ത പദ്ധതി: എന്താണ് ഇത്? ഇന്ത്യയെ എങ്ങനെ ബാധിക്കും?
ഇന്ത്യയിലെ സിക്കിം, പശ്ചിമ ബംഗാൾ സംസ്ഥാനങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകി ബംഗ്ലാദേശിൽ പ്രവേശിക്കുന്ന അന്തർദേശീയ നദിയാണ് തീസ്ത. ഈ നദിയെ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ജലവിഭവ വികസനം, നദീപുനരുദ്ധാരണം, ജലസേചനം, പ്രളയനിയന്ത്രണം, നദീതീര സംരക്ഷണം എന്നിവ ലക്ഷ്യമിട്ടാണ് ബംഗ്ലാദേശ് തീസ്ത സമഗ്ര പുനരുദ്ധാരണ പദ്ധതി മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നത്. ഈ പദ്ധതിയിൽ ചൈനയുടെ സാമ്പത്തിക, സാങ്കേതിക പിന്തുണ തേടുന്നതും ഇന്ത്യയുടെ ശ്രദ്ധ ആകർഷിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ബംഗ്ലാദേശിന്റെ വടക്കൻ മേഖലയിലെ ജീവനാഡിയാണ് തീസ്ത
ബംഗ്ലാദേശിന്റെ വടക്കൻ ജില്ലകളിലെ കൃഷിയും ഉപജീവനവും വലിയ തോതിൽ തീസ്ത നദിയിലെ ജലത്തെ ആശ്രയിച്ചാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്. വരൾച്ചക്കാലത്ത് ജലലഭ്യത കുറയുന്നത് കർഷകരെ ഗുരുതരമായി ബാധിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിലാണ് നദീ വികസനവും ജലസംഭരണവും ഉൾപ്പെടുന്ന പദ്ധതി ബംഗ്ലാദേശ് മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നത്.
സിക്കിമിനും പശ്ചിമ ബംഗാളിനും നിർണായക ജലസ്രോതസ്സ്
തീസ്ത നദി ബംഗ്ലാദേശിന് മാത്രമല്ല, ഇന്ത്യയ്ക്കും അതീവ പ്രധാനമാണ്. സിക്കിമിലെയും പശ്ചിമ ബംഗാളിലെയും ജലസേചന പദ്ധതികൾക്കും ജലവൈദ്യുത ഉൽപ്പാദനത്തിനും ഈ നദി നിർണായക പങ്കുവഹിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ നദിയിലെ ജലവിതരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തീരുമാനങ്ങൾ ഇരു രാജ്യങ്ങൾക്കും ഒരുപോലെ പ്രാധാന്യമുള്ളതാണ്.
നടപ്പാകാതെ പോയ ജലവിഹിത കരാർ
2011-ൽ ഇന്ത്യയും ബംഗ്ലാദേശും തമ്മിൽ തീസ്ത ജലവിഹിത കരാറിന്റെ കരട് തയ്യാറായിരുന്നെങ്കിലും പശ്ചിമ ബംഗാളിന്റെ എതിർപ്പിനെ തുടർന്ന് അത് ഒപ്പുവെക്കപ്പെട്ടില്ല. അതിനുശേഷം തീസ്ത ജലവിഹിതം ഇന്ത്യ-ബംഗ്ലാദേശ് ബന്ധത്തിലെ ഏറ്റവും സങ്കീർണമായ വിഷയങ്ങളിലൊന്നായി തുടരുകയാണ്.
പദ്ധതിയിലേക്ക് ചൈന എത്തുന്നത് ഇന്ത്യയെ ആശങ്കപ്പെടുത്തുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?
തീസ്ത പദ്ധതിയിൽ ചൈനയുടെ പങ്കാളിത്തം വർധിക്കുന്നത് ദക്ഷിണേഷ്യയിലെ ചൈനീസ് സ്വാധീനം ശക്തിപ്പെടുത്തുമെന്ന ആശങ്ക ഇന്ത്യയ്ക്കുണ്ട്. ഇന്ത്യയുടെ സഹായത്തിനായി വർഷങ്ങളായി കാത്തിരുന്ന ബംഗ്ലാദേശ് ഇപ്പോൾ ചൈനയുമായി കൂടുതൽ അടുത്ത സഹകരണം തേടുന്നത് മേഖലയിലെ നയതന്ത്ര സമവാക്യങ്ങളെ ബാധിച്ചേക്കാം.
സിലിഗുരി ഇടനാഴിക്ക് സമീപമുള്ള തന്ത്രപ്രധാന മേഖല
പദ്ധതി പ്രദേശം ഇന്ത്യയുടെ സിലിഗുരി ഇടനാഴിക്ക് സമീപമാണ്. ഇന്ത്യയുടെ വടക്കുകിഴക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളെ രാജ്യത്തിന്റെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന അതീവ പ്രാധാന്യമുള്ള പ്രദേശമാണിത്. അതിനാൽ ചൈനയുടെ സാങ്കേതിക, അടിസ്ഥാനസൗകര്യ സാന്നിധ്യം ഇവിടെ വർധിക്കുന്നതിനെ ഇന്ത്യ സുരക്ഷാ വീക്ഷണത്തോടെയാണ് വിലയിരുത്തുന്നത്.
ജലവിഹിത ചർച്ചകളിൽ പുതിയ സമ്മർദ്ദം
ചൈനയുടെ പിന്തുണയോടെ ബംഗ്ലാദേശ് പദ്ധതി മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകുന്നത് വർഷങ്ങളായി നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന തീസ്ത ജലവിഹിത ചർച്ചകളിൽ ഇന്ത്യയ്ക്ക് കൂടുതൽ സമ്മർദ്ദം സൃഷ്ടിച്ചേക്കാം. പ്രത്യേകിച്ച് പശ്ചിമ ബംഗാളിന്റെ താൽപര്യങ്ങളും ബംഗ്ലാദേശിന്റെ ജലാവശ്യങ്ങളും തമ്മിൽ സന്തുലനം കണ്ടെത്തേണ്ട സാഹചര്യം കൂടുതൽ സങ്കീർണമാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
