ചൈനയിലെ ഭൂശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ പഠനം പുറത്തുവന്നതോടെ ഇന്ത്യയിൽ ഉയർന്ന ആദ്യ ചോദ്യം വളരെ ലളിതമായിരുന്നു.
“ഈ അണക്കെട്ട് ഇന്ത്യയ്ക്ക് ഭീഷണിയാകുമോ?”
എന്നാൽ അതിനുള്ള ഉത്തരം അത്ര ലളിതമല്ല.
കാരണം ഈ പഠനം പ്രധാനമായും ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത് അണക്കെട്ടിന്റെ സുരക്ഷയെക്കുറിച്ചല്ല. അത് നിർമ്മിക്കുന്ന ഭൂമിയുടെ സ്വഭാവത്തെക്കുറിച്ചാണ്.
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി ഉയരുന്നത് ഹിമാലയത്തിലെ ഏറ്റവും സങ്കീർണമായ ഭൂഘടനയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലൊന്നിലാണ്. ഇന്ത്യൻ പ്ലേറ്റും യൂറേഷ്യൻ പ്ലേറ്റും തമ്മിലുള്ള കൂട്ടിയിടി ഇന്നും തുടരുന്ന മേഖലയാണത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഭൂകമ്പങ്ങളും മണ്ണിടിച്ചിലുകളും ഭൂവൈകല്യ പ്രവർത്തനങ്ങളും അവിടത്തെ സ്വാഭാവിക ഭൂമിശാസ്ത്രത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.
ചൈനീസ് ഗവേഷകർ ഈ യാഥാർത്ഥ്യമാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയത്.
ഇന്ത്യയിൽ പ്രചരിക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ തെറ്റിദ്ധാരണ
ഈ വിഷയം ഉയരുമ്പോഴെല്ലാം ഒരു വാചകം ആവർത്തിക്കപ്പെടാറുണ്ട്.
“ചൈന ബ്രഹ്മപുത്രയുടെ വെള്ളം അടച്ചുവെക്കും.”
ശാസ്ത്രീയമായി നോക്കിയാൽ ഇത് പൂർണമായും ശരിയായ നിഗമനമല്ല.
ബ്രഹ്മപുത്രയുടെ മേലൊഴുക്ക് ടിബറ്റിൽ നിന്നാണെങ്കിലും, ഇന്ത്യയിൽ പ്രവേശിച്ചശേഷം അരുണാചൽ പ്രദേശിലെയും അസമിലെയും കനത്ത മഴയും സുബൻസിരി, ലോഹിത്, ദിബാങ്, മനാസ് തുടങ്ങി നിരവധി പോഷകനദികളും ചേർന്നാണ് നദിയുടെ വാർഷിക ജലപ്രവാഹത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം രൂപപ്പെടുന്നത്.

അതിനാൽ ചൈനയ്ക്ക് ബ്രഹ്മപുത്രയെ പൂർണമായി “അടച്ചിടാൻ” കഴിയുമെന്ന വാദത്തിന് ജലശാസ്ത്രം പിന്തുണ നൽകുന്നില്ല.
എന്നാൽ അതുകൊണ്ട് ഇന്ത്യയ്ക്ക് ആശങ്ക വേണ്ടെന്നുമല്ല.
വരൾച്ചക്കാലത്തെ ഒഴുക്ക്, ജലസംഭരണിയുടെ പ്രവർത്തനം, അവശിഷ്ട മണ്ണിന്റെ ഒഴുക്ക്, അടിയന്തര ജലവിടൽ, പ്രളയ മുന്നറിയിപ്പ് എന്നിവയിൽ മേലൊഴുക്കിലുള്ള രാജ്യത്തിന് ഗണ്യമായ സ്വാധീനമുണ്ട്.
അതാണ് ഇന്ത്യയുടെ യഥാർത്ഥ ആശങ്ക.
ഭൂകമ്പത്തേക്കാൾ വലിയ ഭീഷണി മണ്ണിടിച്ചിലാണോ?
പൊതുചർച്ചകളിൽ അധികവും “അണക്കെട്ട് തകരുമോ?” എന്ന ചോദ്യമാണ് ഉയരുന്നത്.
പക്ഷേ ഭൂവിജ്ഞാന വിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത് മറ്റൊരു സാധ്യതയാണ്.
ശക്തമായ ഭൂകമ്പം ഉണ്ടായാൽ കുത്തനെയുള്ള മലഞ്ചരിവുകളിൽ വൻ മണ്ണിടിച്ചിലുകൾ ഉണ്ടാകാം.
ആ പാറക്കൂട്ടങ്ങൾ ജലസംഭരണിയിലേക്ക് പതിച്ചാൽ വലിയ തിരമാലകൾ രൂപപ്പെടാം.
ചിലപ്പോൾ നദിയുടെ ഒഴുക്ക് താൽക്കാലികമായി തടസ്സപ്പെട്ട് പ്രകൃതിദത്ത തടയണകൾ രൂപപ്പെടാം.
അവ പിന്നീട് തകരുകയാണെങ്കിൽ താഴേക്കുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ അപ്രതീക്ഷിത പ്രളയം ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യതയും വർധിക്കും.
അതുകൊണ്ടാണ് ചൈനീസ് പഠനം “Slope Stability” എന്ന വിഷയത്തിന് ഇത്രയും പ്രാധാന്യം നൽകിയത്.
ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രലോകം എന്താണ് പറയുന്നത്?
ചൈനയിലെ സർക്കാർ മേൽനോട്ടത്തിലുള്ള ഭൂശാസ്ത്രജ്ഞർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയ സാഹചര്യത്തിൽ ഇന്ത്യയിലെ ശാസ്ത്രലോകത്തിന്റെ പ്രതികരണവും ശ്രദ്ധേയമാണ്.
ഇന്ത്യയിൽ ഈ അണക്കെട്ടിനെക്കുറിച്ച് ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ചിട്ടുള്ളത് കേന്ദ്രസർക്കാരും ജലവിഭവ വിദഗ്ധരും തന്ത്രപ്രധാന പഠനവിദഗ്ധരുമാണ്. എന്നാൽ ചൈനീസ് പഠനത്തെ നേരിട്ട് വിശകലനം ചെയ്യുന്ന സമഗ്ര സാങ്കേതിക റിപ്പോർട്ട് ഇതുവരെ പൊതുസഞ്ചയത്തിൽ ലഭ്യമായിട്ടില്ല.
Geological Survey of India (GSI) ഹിമാലയത്തിലെ ഭൂവൈകല്യരേഖകളും ഭൂകമ്പസാധ്യതകളും ദീർഘകാലമായി പഠിക്കുന്ന സ്ഥാപനമാണ്. National Centre for Seismology (NCS) രാജ്യത്തെ ഭൂകമ്പ നിരീക്ഷണത്തിന്റെ കേന്ദ്ര ഏജൻസിയാണ്. Wadia Institute of Himalayan Geology ഹിമാലയത്തിന്റെ ടെക്റ്റോണിക് പരിണാമവും ഭൂഘടനയും സംബന്ധിച്ച ഗവേഷണങ്ങൾക്ക് പേരുകേട്ട സ്ഥാപനമാണ്. IIT Roorkeeയിലെ ഭൂകമ്പ എഞ്ചിനിയറിങ് വിഭാഗം വൻ അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളുടെ ഭൂകമ്പ പ്രതിരോധ രൂപകൽപനയിൽ ഗവേഷണം നടത്തുന്നു. CSIR-National Geophysical Research Institute (CSIR-NGRI) ഭൂഗർഭഘടനയും ഭൂകമ്പ പ്രവർത്തനങ്ങളും പഠിക്കുന്നു. Central Water Commission (CWC) ബ്രഹ്മപുത്രയുടെ ജലപ്രവാഹം, പ്രളയ നിയന്ത്രണം, ചൈനയുമായുള്ള ഹൈഡ്രോളജിക്കൽ വിവര കൈമാറ്റം എന്നിവ നിരീക്ഷിക്കുന്നു. National Disaster Management Authority (NDMA) വടക്കുകിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ ഭൂകമ്പ, മണ്ണിടിച്ചിൽ, അപ്രതീക്ഷിത പ്രളയം തുടങ്ങിയ ദുരന്തസാധ്യതകൾ വിലയിരുത്തുന്നു.
എന്നാൽ ഈ സ്ഥാപനങ്ങളിലൊന്നിൽ നിന്നുപോലും പൈഷെൻ ഫോൾട്ടിനെക്കുറിച്ചുള്ള ചൈനീസ് പഠനത്തെ നേരിട്ട് വിലയിരുത്തുന്ന സമഗ്ര സാങ്കേതിക റിപ്പോർട്ട് ഇതുവരെ പൊതുസഞ്ചയത്തിൽ ലഭ്യമായിട്ടില്ല.
പൊതുവേദിയിൽ വ്യക്തമായ ഭൂശാസ്ത്രപരമായ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തിയ ഇന്ത്യൻ വിദഗ്ധരിൽ ഒരാളാണ് അസമിലെ ദിബ്രുഗഡ് സർവകലാശാലയിലെ മുൻ പ്രൊഫസർ ഡോ. ജോഗേന്ദ്രനാഥ് ശർമ്മ. കിഴക്കൻ ഹിമാലയം അതീവ ഭൂകമ്പസാധ്യതയുള്ള മേഖലയാണെന്നും, ഇന്ത്യയും ചൈനയും സംയുക്ത പരിസ്ഥിതി ആഘാത പഠനം നടത്തണമെന്നും അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.
ഇന്ത്യ ചോദിക്കേണ്ട അടുത്ത ചോദ്യം
ഇന്ത്യ ഈ പഠനത്തെ സ്വതന്ത്രമായി ശാസ്ത്രീയമായി വിലയിരുത്തിയിട്ടുണ്ടോ എന്നത് ഇതുവരെ വ്യക്തമായിട്ടില്ല. കേന്ദ്ര സർക്കാർ ബ്രഹ്മപുത്ര പദ്ധതിയെ ജലസുരക്ഷയുടെയും ദേശീയ സുരക്ഷയുടെയും പശ്ചാത്തലത്തിൽ നിരന്തരം നിരീക്ഷിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ചൈനീസ് ഭൂശാസ്ത്ര പഠനത്തെ വിശകലനം ചെയ്യുന്ന സമഗ്ര സാങ്കേതിക റിപ്പോർട്ട് GSI, NCS, Wadia Institute, CSIR-NGRI, IIT Roorkee തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രസ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്ന് പൊതുസഞ്ചയത്തിൽ ലഭ്യമായിട്ടില്ല.
ഇത് ശാസ്ത്രീയ കൗതുകം മാത്രമല്ല, പൊതുതാൽപര്യമുള്ള ഒരു ചോദ്യവുമാണ്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതിയുടെ അടിത്തറയിലെ ഭൂശാസ്ത്ര വെല്ലുവിളികളെക്കുറിച്ച് ചൈനയുടെ സ്വന്തം ഗവേഷകർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുമ്പോൾ, ഇന്ത്യയും സ്വന്തം സ്വതന്ത്ര ഭൂശാസ്ത്ര, ഭൂകമ്പ, ജലശാസ്ത്ര വിലയിരുത്തലുകൾ നടത്തി അവയുടെ കണ്ടെത്തലുകൾ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നത് ദേശീയ ദുരന്തസന്നദ്ധതയ്ക്കും ശാസ്ത്രീയ സുതാര്യതയ്ക്കും ഒരുപോലെ നിർണായകമാണ്.
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ അണക്കെട്ടാണ്.
ഈ കഥയുടെ കേന്ദ്രത്തിൽ ഒരു അണക്കെട്ടല്ല ഉള്ളത്.
ഭൂമിയുടെ ഉള്ളിൽ ലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി നീങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ടെക്റ്റോണിക് പ്ലേറ്റുകളാണ്.
അവയുടെ മുകളിൽ മനുഷ്യൻ പണിയുന്ന ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ അണക്കെട്ടാണ്.
അതിന്റെ താഴെയൊഴുകുന്ന അന്തർദേശീയ നദിയാണ്.
ആ നദിയെ ആശ്രയിച്ച് ജീവിക്കുന്ന കോടിക്കണക്കിന് മനുഷ്യരാണ്.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഈ പഠനം ചൈനയുടെ മാത്രം വിഷയമല്ല.
ബ്രഹ്മപുത്രയുടെ ഭാവിയെ പങ്കിടുന്ന ഇന്ത്യയും ബംഗ്ലാദേശും ഉൾപ്പെടെ മുഴുവൻ ദക്ഷിണേഷ്യയും ശ്രദ്ധയോടെ വായിക്കേണ്ട ഒരു ശാസ്ത്രീയ മുന്നറിയിപ്പാണിത്.
പ്രകൃതിയെ എഞ്ചിനിയറിങ് കൊണ്ട് വെല്ലുവിളിക്കാം.
പക്ഷേ പ്രകൃതിയുടെ മുന്നറിയിപ്പുകളെ അവഗണിക്കാൻ ഒരു മഹാപദ്ധതിക്കും കഴിയില്ല.